“30 października 2024 r. w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego odbyła się konferencja inaugurująca projekt LIFE „Podkarpackie – żyj i oddychaj”. Wydarzenie zgromadziło partnerów projektu, przedstawicieli samorządów, ekspertów oraz gości wspierających działania na rzecz poprawy jakości powietrza i zrównoważonej energii na Podkarpaciu.
Projekt LIFE „Podkarpackie – żyj i oddychaj” to ambitna, dziesięcioletnia inicjatywa, której głównym celem jest wdrożenie systemu racjonalnego zarządzania energią, zmniejszenie ubóstwa energetycznego, a także rozwój błękitno-zielonej infrastruktury. Dzięki finansowaniu z programu LIFE oraz dotacjom z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, całkowity budżet projektu wynosi ponad 100 mln złotych.”
Priorytetowe obszary działań
Kierownik projektu, Anna Lorynowicz, przedstawiła cztery główne filary LIFE „Podkarpackie – żyj i oddychaj”:
1. Ograniczenie ubóstwa energetycznego: pomoc w dostępie do energii dla mieszkańców,
2. System racjonalnego zarządzania energią: wdrożenie efektywnych rozwiązań w gminach,
3. Zwiększanie świadomości ekologicznej: edukacja w zakresie ochrony powietrza,
4. Rozwój narzędzi planistycznych: opracowanie strategii poprawy jakości powietrza w miastach.
Projekt zakłada również działania pilotażowe w pięciu podkarpackich miastach: Dębicy, Mielcu, Rzeszowie, Krośnie i gminie Zagórz, które będą prowadzić projekty adaptacyjne, jak tworzenie parków kieszonkowych czy kwietnych łąk.
Kilka słów w temacie:
Ubóstwo energetyczne – określenie całkiem trafne zważywszy na coraz większe ceny energii elektrycznej i gazu. Części społeczeństwa nie będzie stać na zakup prądu lub ogrzewanie gazem. Na przekór wszelkim działaniom, państwo będzie chciało nam pomóc w dostępie do energii.
Racjonalne zarządzanie energią – robią to firmy energetyczne, kolejne rządy, a efekty widać bez konieczności wprowadzania jakichkolwiek programów. Mieszkańcy doskonale wiedzą, jak zarządzać energią. Ludziom robi się zamęt w głowach informując o ujemnych cenach energii na giełdach, gdy tymczasem rachunki za prąd coraz większe.
Zwiększanie świadomości ekologicznej – powinno się zacząć od przedszkola i w szkołach najprostszymi metodami. Hasło lansowane od kilkudziesięciu lat – nic nowego.
Rozwój narzędzi planistycznych – poprawa jakości powietrza w miastach. Poza stworzeniem stref czystego powietrza i zakazem wjazdu do centrów, nikt na razie nie wymyślił niczego konkretnego.
Na ulotkach rozdawanych na ostatnim zebraniu wiejskim widniej informacja o głównych działaniach projektu. Prawie wszystkie to działania urzędnicze, które sprawią, że będziemy mogli żyć i oddychać. Koszt tych działań bagatela, blisko 110 mln złotych.
Gminy biorące udział w projekcie są zobowiązane do zatrudnienia doradcy ds. powietrza i energii. W ramach programu prowadzona będzie między innymi szeroko pojętą edukacja, skierowana do mieszkańców oraz podmiotów publicznych. Organizowane zostaną także warsztaty, konferencje i spotkania dotyczące promocji programów ochrony powietrza.